Wachlarz zajęć i treningów, w jakich można uczestniczyć z psem stale się poszerza. Zaangażowani opiekunowie starają się nie tylko coraz lepiej zadbać o swojego psa, ale też próbują wielu aktywności, które jednocześnie sprawiają radość i podnoszą sprawność. Jedną z takich aktywności jest psi fitness, coraz częściej pojawiający się w ofertach szkół i trenerów. Na czym polega dogfitness i kto najbardziej na nim skorzysta?
Spis treści
- Dogfitness, czyli trening i zabawa
- Czy każdy pies może uprawiać dogfitness?
- Podstawowe sprzęty i umiejętności potrzebne, by zacząć dogfitness
- Jak bezpiecznie zacząć ćwiczyć dogfitness w domu?
- Przykładowe ćwiczenia dogfitnessowe dla początkujących
- Jak pójść o krok dalej w dogfitnessie?
- Czy psi fitness można ćwiczyć ze szczeniakiem i seniorem?
Dogfitness, czyli trening i zabawa
Poprawianie sprawności psa poprzez ćwiczenia fizyczne jest znane od bardzo dawna. Od lat towarzyszy jako trening uzupełniający przewodnikom psów sportowych czy służbowych. Dogfitness, czyli trening rozwijający ciało psa, to znana idea opakowana w nową nazwę i rozwinięta tak, by przysłużyć się jak najszerszemu gronu opiekunów i ich psich przyjaciół.
Coraz więcej opiekunów wyposaża się w podstawowy sprzęt, zapisuje na treningi i zaczyna przygodę. A jak to wygląda? Pies, naprowadzany dłonią, jedzeniem w dłoni lub nauczony wcześniej przez opiekuna, wykonuje precyzyjne ruchy. Mogą to być zmiany pozycji ciała, podnoszenie łap, kroki w przód czy w tył, przechodzenie przez specjalne tyczki, wskakiwanie na skrzynię... możliwości jest bardzo wiele! A po co to wszystko?
Celem ćwiczeń dogfitnessowych może być:
- poprawa świadomości ciała,
- zbudowanie równowagi,
- wspomaganie odchudzania,
- poprawa siły mięśniowej (w tym mięśni głębokich, tak zwanego core),
- zwiększenie elastyczności mięśni i zakresu ruchu stawów,
- budowanie kondycji i wydolności,
- podniesienie prędkości,
- poprawa precyzji ruchów, zakrętów, hamowania, techniki skoku,
- powrót do sprawności po urazach (aktywna rehabilitacja),
- utrzymanie formy sportowej lub życiowej.
Zaplanowanie i wykonywanie planu treningowego z psem wymaga sporo pomysłowości. Psu nie sposób wyjaśnić, że powinien powtarzać w seriach bardzo specyficzne ruchy, żeby ćwiczyć swoje ciało. Trzeba podejść do tego jak do wspólnej zabawy w treningu. Dlatego dla wielu psich opiekunów fitness staje się stałym podejściem do codziennego szkolenia, uczenia psa nowych zachowań i rozwijania przy okazji jego ciała.
Czy każdy pies może uprawiać dogfitness?
Podobnie jak w „ludzkim” fitnessie, istnieją wskazania i przeciwwskazania do poszczególnych ćwiczeń. Zdecydowana większość może dużo zyskać na fitnessowaniu, jednak trzeba wiedzieć jakie są realne możliwości naszego psa. Przez rozpoczęciem treningów warto więc wybrać się do zoofizjoterapeuty, który oceni ruch psa oraz zbada go manualnie. Czasem zalecane są dodatkowe badania – wizyta u weterynarza ortopedy oraz zdjęcia RTG stawów, zwłaszcza wtedy, gdy coś w ruchu lub budowie psa budzi wątpliwości.
Warto pamiętać, że psi fitness tylko wygląda lekko i niewinnie. W rzeczywistości większość ćwiczeń, nawet tych, które sprawiają bardzo statyczne wrażenie, obciąża psa. Czy robiliście kiedyś planka, zwanego też deską? Nie wygląda spektakularnie – a jak męczy! Podobnie jest choćby z bazowym ćwiczeniem dogfitnessowym, jakim jest stanie czterema łapami na podwyższonej, ograniczonej powierzchni.
Istnieje jednak sporo ćwiczeń ogólnorozwojowych, które przy zachowaniu umiaru i zasad bezpieczeństwa przysłużą się większości psów i będą dla nich bezpieczne. Które z nich możecie wprowadzić do codziennego rozkładu zajęć i w co warto się wyposażyć?
Podstawowe sprzęty i umiejętności potrzebne, by zacząć dogfitness
Ćwiczenia dogfitnessowe można wykonywać zarówno w domu, jak i na dworze. Nie wszystkie wymagają użycia sprzętu, ale jeśli zupełnie go nie posiadacie, wasze możliwości działania będą dość ograniczone. Warto więc wyposażyć się na początek w kilka sprzętów, oraz nauczyć psa podstawowych umiejętności.
Co warto kupić?
- dwa niewysokie targety (podesty) o równej wielkości (najlepiej drewniane np. od polskiej marki Wooddog, lub np. piankowy balance pad do ludzkich ćwiczeń),
- nieduży zestaw pachołków (najlepiej z dziurami na tyczki na różnych poziomach) oraz tyczek do nich (sześć pachołków, trzy tyczki)
- ewentualnie – sensor „jeżyk” dla małych psów i płaski, nieduży dysk sensoryczny dla większych.
Taki zestaw początkowy pozwoli z powodzeniem zaaranżować sporo różnych ćwiczeń. Zanim zaczniecie powtarzalny trening, pies powinien opanować kilka umiejętności:
- siad i leżeć, oraz utrzymanie tych pozycji przez kilka sekund,
- wchodzenie na podwyższenie (target) przednimi łapkami, tylnymi oraz wszystkimi czterema na osobne komendy,
- obroty w prawo i lewo,
- podawanie łap (przydatne, niekonieczne).
Istnieją też ćwiczenia bez użycia żadnych sprzętów lub możliwe do wykonania z użyciem przedmiotów i obiektów z otoczenia. Należą do nich między innymi naprzemienne podawanie łap, cofanie (w tym na coś, na przykład niski krawężnik), obieganie przedmiotów w prawo i lewo, obroty (w tym na czymś, na przykład ściętym pniu drzewa), wbieganie pod górę i zbieganie w dół, zmiany pozycji, przechodzenie po wąskich powierzchniach. Wiele zależy od kreatywności!
Jak bezpiecznie zacząć ćwiczyć dogfitness w domu?
Chcąc wprowadzić ćwiczenia fitnessowe w codzienne życie, trzeba koniecznie znać zasady bezpieczeństwa i nie naginać ich. W przeciwnym razie niewinny trening może szybko doprowadzić do ostrych kontuzji lub przeciążeń, które będą się nakładały, niezauważone, aż któregoś dnia nieprzyjemnie się objawią.
- Konieczna rozgrzewka
Na początku każdej serii ćwiczeń trzeba rozgrzać psa. Kilka minut energicznego spaceru, zabawa szarpakiem, spokojne obroty w prawo i lewo, oraz kilka przejść z siadu do leżenia i na odwrót to minimum, by ćwiczenia były bezpieczne.
- Bezpieczne powierzchnie
Ćwiczeń dogfitnessowych, podobnie jak zabawy szarpakiem, nie można wykonywać na śliskiej powierzchni. Wybieramy dywan, trawę, puzzle piankowe z siatką antypoślizgową pod spodem.
- Niewiele powtórzeń
Cały trening dogfitness dla początkującego psa nie powinien trwać dłużej niż 20 minut. Zmieniamy w trakcie treningu ćwiczenia na takie, które obciążają różne partie ciała i obserwujemy psa pod kątem oznak zmęczenia (nie tylko dyszenie, ale i zwolnienie tempa, niechęć do kolejnej powtórki, częstsze rozpraszanie się) i robimy mu przerwy.
- Cool down po treningu
Po treningu nie można zostawić psa w nagłym bezruchu. Konieczna jest chwila spokojnego rozciągania, niespieszny spacer na smyczy, żeby aparat ruchu i układ nerwowy psa wróciły do równowagi.
Przykładowe ćwiczenia dogfitnessowe dla początkujących
Poniżej znajdziecie przykłady ćwiczeń ogólnorozwojowych, które będą bezpieczne dla większości dorosłych, sprawnych i zdrowych psów, przy zachowaniu zasad opisanych powyżej i przy niedużej licznie powtórek 2-3 razy w tygodniu.
- cavaletti, czyli przebieganie kłusem przez nisko zawieszone nad ziemią (5-10 cm) tyczki,
- obroty w prawo i lewo, w tym na podwyższonej i ograniczonej powierzchni,
- spokojne obieganie tyczki, latarni, słupka w prawo i lewo (nie tylko na jedną stronę),
- skłony do smaczka („ukłon”),
- stanie z przednimi lub tylnymi łapami na podwyższeniu,
- spokojny slalom między nogami,
- naprzemienne podawanie łap,
- cofanie po prostej, w tym na niedużej podwyższenie,
- stanie przednimi lub tylnymi łapami na dysku sensorycznym/jeżyku, lub na złożonym kilkukrotnie kocu (mniej niestabilna, ale wciąż niestabilna powierzchnia)
- zmiany pozycji siad – leżeć – stój,
- przenoszenie pojedynczej łapki nad niską tyczką.
Trzeba koniecznie mieć na uwadze, że psy są różne, różni się ich temperament, tempo i technika ruchu. Jeśli macie psy, które robią wszystko szybko i są w gorącej wodzie kąpane, koniecznie zacznijcie od zajęć z trenerem dogfitnessu, który nauczy was odpowiedniej techniki wykonywania ćwiczeń.
Jak pójść o krok dalej w dogfitnessie?
Czasem lekkie treningi ogólnorozwojowe zmieniają się w większy cel. Przewodnikowi zależy, żeby pies zbudował większą siłę, był szybszy czy poprawniej skakał ze względu na uprawiany z nim psi sport czy jego specjalne potrzeby zdrowotne. Dogfitness może być rozwijającą zabawą, ale może także pełnić funkcję specjalistycznego treningu, rozpisanego pod osiąganie konkretnych celów. Obciążenia robią się większe, a ćwiczenia bardziej zaawansowane technicznie. Po taki rodzaj treningu najlepiej udać się do trenera po kursie instruktorskim z dogfitnessu. Specjalista rozpisze dla was odpowiednie plany, nauczy ćwiczeń i dopilnuje odpowiedniej techniki ich wykonywania, żeby działanie było bezpieczne i efektywne.
Czy psi fitness można ćwiczyć ze szczeniakiem i seniorem?
Niezależnie od wieku psa, warto wprowadzać w jego życie ćwiczenia ogólnorozwojowe. Psi senior dzięki dogfitnessowi może zachować sprawność (oraz radość ze wspólnego zajęcia z opiekunem), a szczeniaczek lepiej się rozwinąć. Ze szczeniętami i seniorami stawiamy na krótkie ćwiczenia i malutko powtórek, nie używamy też jako targetów pod łapki niestabilnych przedmiotów. Celujemy w lekkie ćwiczenia poprawiające koordynację, równowagę, rozwijające świadomość ciała.
W przypadku pracy z psami bardzo młodymi, w podeszłym wieku, lub o specjalnych potrzebach (na przykład po kontuzjach, operacjach, z dysplazją stawów biodrowych czy problemami z sercem albo wydolnością krążeniowo – oddechową) zachęcam do konsultacji z osobą, która będzie potrafiła odpowiednio was pokierować.
